درباره شهر سوق

سوق :با تلفظ (Sūq) یا (Soogh) یکی از شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است.

پیشینه تاریخی سوق و وجه تسمیه آن

در بررسی اثار تاریخی متعدد و متون جغرافیایی قدیم نظیر فارسنامه ابن بلخی و مسالک و ممالک ابن خردا ذبه و احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم مقدسی و صوره الارض ابن حوقل و کتب دیگر از جمله ” حدود العالم من المشرق الی مغرب” و در ” معجم البلدان یاقوت حموی، بارها نام ‹ سوق › و سوق سنبیل و سوق السنابیل به مفهوم بازار، بازار سمبل و امثال آن در راههای بازرگانی عمده خوزستان – فارس ذکر شده‌است و مناسب بقاء کلمه ” سوق ” تا زمان ما بر روی آبادی سوق و فراوانی سنبل و نرگس در دره‌ها و دامنه‌های تپه‌ها و باغها و مراتع اطراف شهر سوق فعلی و گرمی آب و هوا و استعداد پرورش سنبل در این نواحی و نرگس زراهای کم و بیش وسیع در اطراف آن، می‌توان حدس زد که ” سوق سنبیل و سوق السنابیل” و سایر اسامی مشابه آن در متون و کتب و مراجع قرون اسلامی ممکن است همین شهر سوق و جنوب چنگلوا و یا بین این دو باشد.

اگر چه عده‌ای از محققان، بازار سنبیل را در مرز فارس نوشته‌اند و شاید سوق مرز فارس قدیم است چه دهدشت که اراضی محیط آن از سمت غرب فاصله چندانی با سوق ندارد، قبلاً جز ایالت فارس محسوب می شده‌است و صاحب ” فارسنامه ناصری” از آن بدین ایالت نام می‌برد.

بنابراین اگر سوق سنبیل قدیمی اولیه اسلامی را در پهنه‌ای در اطراف سوق و خود سوق کنونی و بین سوق و چنگلوا تشخیص دهیم، پس وجود نام سوق بر روی آبادی سوق کنونی معلوم می‌دارد که بار انداز عمده کاروانها همین سوق بوده‌است. در اینجا راه فارس از اصفهان جدا گشته و بعضاً خرید و فروش و معاملات هم بر روی اجناس رسیده از خوزستان و بنا درد جنوب صورت می گرفته‌است. ” سوق” به معنی بازار است و در این صورت این کلمه خود معرف موقعیت بازار معاملات کاروانی سوق است. اما به نقل از پژوهشگر فاضل ‹ دکتر اقتداری › اگر سوق را تحریفی از کلمه ” سوک ” بدانیم به معنی گوشه و رأس و زاویه و امثالهم باشد باز هم با وضعیت طبیعی و موقعیت جغرافیایی روستای قدیم سوق مطابقت دارد.

دین و مذهب

مردم سوق، مسلمان (شیعه دوازده امامی) هستند.

شکل گیری

نقطه شکل گیری اولیه سوق در کتاب روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات به نقل از صاحب کتابهای تلخیص الاثار و همچنین فیات الاعیان و حتی الورقه محمد بن داود جراح آمده که ابو نواس حسن بن هانی ابن عبدالاول، ادیب و شاعر و دانشمند عرب، که وی ندیم محمد بن زبیده بوده و در محلی بنام سوق بین خوزستان و فارس در حدود ده سال بعد از هجرت محمد، متولد شد و دو ساله بود که به اتفاق والدینش از آنجا مهاجرت نمود و لیکن پس از مدت مدیدی فرزندان وی ضمن مراجعت به موطن خود به تجارت آثار و بناهای تاریخی سوق که بوسیله گچ ساروج و سنگ با معماری خاصی ساخته شده‌اند و هنوز بقایای آن در نقطه اصلی شهر مشهود است؛ بیانگر عصر صفویه است.

در این راستا پروفسور گاوبه صاحب کتاب ارجان از آن به صراحت ذکر نموده‌است که در شرایط خاص زمانی، شکل گیری شهر سوق دگرگون و بنا به معاش خاص مردم این شهر که بیشتر به شغل کشاورزی و دامپروری می‌پرداختند و اکثراً در ییلاق و قشلاق بسر می‌بردند از بهون به معنی سیاه چادر استفاده می‌کردند و کمتر اقدام به احداث ساختمان می‌کردند.

لذا مشهود است که اولین نقطه‌ای که در آن خانه سازی شروع گردیده پیرامون بقعه یوسف معروف به دو پسر موسی کاظم به ویژه در دویست متری مشرق کوه معروف به پر سوق که بر قله مسطح آن، برج و بارو و سنگر قدیمی بنا شده‌است و همچنین قسمت جنوب و غرب آن تپه معروف به ” بونه تی ” هر گونه حفری در زمین انجام گیرد تا اعماق بیش از ۴ متر، آثار ساختمانها و بناهای گچی پیدا می‌شود

موقعیت جغرافیایی

بخش سوق در شهرستان کهگیلویه قرار گرفته و بر طبق برآوردهای پیش از ۱۳۸۳ دارای ۵٫۶۷۳ نفر جمعیت و در سال ۱۳۸۳ دارای ۷۹۰۰ نفر جمعیت بوده‌است. سوق در استان، به شهر دانش و هنر معروف است. شهر سوق در قدیم، در مسیر کاروان رو اهواز به اصفهان و شیراز قرار داشته.

شهرسوق در ۳۰ درجه، ۵۱ دقیقه و ۴۴ ثانیه عرض شمالی و ۵۰ درجه، ۲۷ دقیقه و ۲۰ ثانیه طول شرقی ازنصف النهار گرینویچ واقع گردیده است. سوق از طرف شرق به شهر دهدشت مرکز شهرستان کهگیلویه، از شمال به شهر لنده و از جنوب به روستاهای بلوط بنگان و چنگلوا منتهی می‌شود. فاصله شهر سوق تا دیگر شهرهای استان به شرح زیر می‌باشد:

تا شهر دهدشت: ۱۳ کیلومتر؛ تا شهرگچساران: ۹۰ کیلومتر؛ تا شهر یاسوج:۲۴۰ کیلومتر.

ارتفاع خود شهرازسطح دریا ۸۵۰ مترمی‌باشدکه درگوشه دشت بزرگ سوق قرارگرفته است.

سوق از نقطه نظر طبیعی از طرف شمال محدود به کوه کم ارتفاعی که ارتفاع متوسط آن ۹۷۷ متر از سطح
دریا می‌باشد و از طرف دیگر جهت جغرافیایی به نواحی تپه ماهوری و نیمه صحرایی محدودمی‌شود. این شهر دارای آب و هوای گرم و نیمه خشک می‌باشد.

متوسط بارندگی در این شهر در سال حدوداً ۴۵۰ تا ۶۰۰ میلیمتر می‌باشد و مقدار ریزش باران در فصل زمستان بیش ازسایرفصول است. این شهر پوشش گیاهی ضعیفی دارد که یکی ازدلایل این امر چرای بیش از حد دام می‌باشد. گذشته از اینکه منطقه سوق استعداد خوبی برای کاشت درختان گرمسیری داراست اما با مشکل کمبود آب مواجه است. آب و هوای شهر سوق در تابستانها گرم و خشک و در زمستان سرد خشک است، درای چهار فصل بهار، تابستان، پائیز و زمستان است. حداقل دما در زمستان در این شهر تا ۵ درجه سانتیگراد بالای صفر می‌رسد و در تابستان دمای هوا تا ۴۵ درجه سانتیگراد بالای صفر می‌رسد. میزان بارندگی درسال میانگین ۵۰۰ میلیمتر می‌باشد.

در لغت نامه دهخدا پیرامون سوق چنین نوشته شده‌است:

سوق. قصبه‌ای از دهستان طیبی گرمسیری بخش کهکیلویه شهرستان بهبهان. دارای ۲۵۰۰ تن سکنه. آب آن از چشمه. محصول آنجا غلات، برنج، پشم، انار، انجیر، انگور، لبنیات. شغل اهالی زراعت و حشم داری. صنایع دستی آنان قالی و قالیچه و جوال و گلیم وپارچه بافی است. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۶).

در همین زمان، یاسوج، روستایی با یکصد و پنجاه نفر سکنه بود. دهخدا می‌نویسد:

یاسوج. دهی است از بخش تل خسروی شهرستان بهبهان، با ۱۵۰ تن سکنه. )از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۸(

 

اماکن تاریخی و گردشگری

آبشار طوف خیمه در ۱۰ کیلومتری شهر سوق

حوالی سد مارون در ۱۰ کیلومتری شهر سوق

کوه دژکوه ۱۵ کیلومتری سوق

امامزاده شاهزاده یوسف در مرکز شهر )دو پسر امام موسی کاظم علیهم السلام(

امام زاده ناصرالدین محمد واقع در کوه دژکوه

مرقد شریف پیر شهید

امامزاده سلیمان در روستای راک

پیر بلوط واقع در روستای کوه راک

امامزاده زرین (زره بر) واقع در روستای تراب

قرق بادامستان

رود ایدنک

آرامگاه حسین پناهی

افراد سرشناس

حسین پناهی؛ نویسنده، شاعر، بازیگر و فیلمساز معاصر، یکی از مردم این شهر و سمبل هنر آنان می‌باشد.

دیدگاه خود را ارسال کنید...